Skip to main content
Finance

Gluaiseachtaí caipitil

Aimsigh faisnéis faoin gceart maidir le saorghluaiseacht caipitil san Aontas, lena n-áirítear a bhonn dlíthiúil, faireachán, agus infheistíocht lasmuigh den Aontas.

Forléargas

Tá saorghluaiseacht caipitil ar cheann de na príomhghnéithe de mhargadh aonair an Aontais Eorpaigh, agus tá sí leagtha síos i gConradh Maastricht. Le teacht i bhfeidhm an chonartha sin in 1994 cuireadh cosc ar gach srian ar ghluaiseachtaí caipitil agus ar íocaíochtaí trasteorann.

Is é aidhm an léirscaoilte go mbeadh margaí airgeadais Eorpacha comhtháite, oscailte agus éifeachtúla ann.

A fhad a bhaineann le saoránaigh na hEorpa, ciallaíonn saorghluaiseacht caipitil an cumas go leor idirbheart a chur i gcrích, amhail

  • cuntas bainc a oscailt thar lear
  • scaireanna i gcuideachtaí nach cuideachtaí intíre iad a cheannach
  • infheistiú san áit is mó brabús
  • réadmhaoin i dtír eile a cheannach

A fhad a bhaineann le cuideachtaí, ciallaíonn sé gur féidir leo

  • infheistiú i gcuideachtaí Eorpacha eile agus úinéireacht a fháil orthu
  • airgead a chruinniú san áit is saoire inar féidir sin a dhéanamh

Sainmhíniú

Sa Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh níl aon sainmhíniú ar an téarma ‘gluaiseachtaí caipitil’. In éagmais sainmhínithe, chinn Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh gur féidir na sainmhínithe san ainmníocht atá i gceangal le Treoir 88/361/CEE a úsáid. De réir na sainmhínithe sin, áirítear le gluaiseachtaí caipitil trasteorann

  • infheistíochtaí díreacha eachtracha (FDI)
  • infheistíochtaí eastáit réadaigh nó ceannacháin
  • infheistíochtaí úrrús (e.g. i scaireanna, i mbannaí, i mbillí, in iontaobhais aonad)
  • iasachtaí agus creidmheas a thabhairt
  • oibríochtaí eile le hinstitiúidí airgeadais, e.g. oibríochtaí caipitil pearsanta amhail spréanna, leagáidí, dearlaicí srl.

An creat dlíthiúil

De na saoirsí bunúsacha ar fad lena gcuirtear taca faoi mhargadh aonair an Aontais (saorghluaiseacht daoine, earraí, seirbhísí agus caipitil), tá saorghluaiseacht caipitil ar an gceann is déanaí a tugadh isteach. Rinneadh saoirse chonartha infheidhme de ar theacht i bhfeidhm Chonradh Maastricht.

Cuimsíonn an creat dlíthiúil do shaorghluaiseacht caipitil na nithe seo:

  • forálacha an chonartha
  • prótacail agus dearbhuithe
  • bearta idirthréimhseacha arna bhfaomhadh leis na gníomhartha aontachais do bhallstáit nua

Cuireann Airteagal 63 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh cosc ar gach srian ar ghluaiseachtaí caipitil agus íocaíochtaí, ní hamháin laistigh den Aontas, ach freisin idir ballstáit an Aontais agus tíortha lasmuigh den Aontas. Leagtar síos i bhforálacha breise sa chonradh, áfach, roinnt eisceachtaí i leith an phrionsabail maidir le saorghluaiseacht caipitil, go háirithe chun fadhbanna a sheachaint maidir le cánachas, maoirseacht stuamachta ar institiúidí airgeadais, ar bheartas poiblí agus ar shlándáil.

Fágtar an cinneadh deireanach chun léirmhíniú a thabhairt ar fhorálacha an chonartha faoi Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, agus tá cásdlí fairsing ann sa réimse sin.

Tuilleadh eolais:

Faireachán agus forfheidhmiú

Déanann an Coimisiún Eorpach saorghluaiseacht caipitil a fhorfheidhmiú trí mhonatóireacht a dhéanamh ar shreafaí caipitil agus deimhin a dhéanamh de go ndéanann na Ballstáit rialacha an Chonartha a chur i bhfeidhm i gceart.

I mí Iúil 2018, d’fhoilsigh an Coimisiún teachtaireacht lenar aisghaireadh na rialachacha bunúsacha faoi dhlí an Aontais maidir le hinfheistíochtaí a chosaint laistigh den Mhargadh Aonair. An teachtaireacht sin, eisíodh í tar éis do Chúirt Bhreithiúnais na hEorpa rialú a dhéanamh go dtagann clásail maidir le headráin idir infheisteoir agus stát i gcomhaontuithe um infheistíocht idirnáisiúnta, atá ann cheana idir Bhallstáit an Aontais, salach ar an gConradh.

Bacainní ar shaorghluaiseacht caipitil

Is éard atá in aontas na margaí caipitil plean atá ag an gCoimisiún Eorpach fíormhargadh aonair le haghaidh caipitil a chur ar bun san Aontas faoi 2019. I gcomhréir leis an bplean sin, thosaigh an Coimisiún Eorpach ag obair le ballstáit an Aontais chun iniúchadh a dhéanamh ar na bacainní náisiúnta atá fós roimh shaorghluaiseacht caipitil.

Cuireadh grúpa saineolaíoch ar bun maidir le bacainní ar shaorghluaiseacht caipitil, a raibh ionadaithe ó bhallstáit an Aontais i mbaill de, chun tuairimí faoin réimse sin a mhalartú.

I mí an Mhárta 2017 ghlac an Coimisiún tuarascáil ina gcíortar an dóigh is fearr chun dul i ngleic le bacainní náisiúnta, féachaint an sreabhadh d'infheistíochtaí trasteorann san Aontas a chothú.

I mí na Bealtaine 2017 chomhaontaigh an Coimisiún agus na Ballstáit Treochlár Comhpháirteach gníomhaíochtaí chun aghaidh a thabhairt ar bhacainní náisiúnta ar shreafaí caipitil

Caidreamh idirnáisiúnta

De na saoirsí ar fad atá leagtha síos sna conarthaí, is ag saorghluaiseacht caipitil atá an scóip is leithne. Is é an t-aon saoirse amháin é a ghabhann lastall de theorainneacha mhargadh inmheánach an Aontais Eorpaigh, ós rud é go gcinntítear dá bharr sreafaí caipitil idir tíortha an Aontais Eorpaigh agus an chuid eile den domhan.

Mar sin féin, ní féidir leis an tsaoirse sin bheith ann in éagmais coimircí agus cosaintí ciallmhara. Ligtear do thíortha an Aontais bearta réamhchúraim a dhéanamh chun a áirithiú nach gcuireann infheistíocht eachtrach iad faoi lé bagairtí slándála poiblí agus is féidir leis an Aontas é féin feidhmiú i gcás éigeadálaí nó i ngnáthimthosca eacnamaíocha chun an tsaoirse sin a shrianadh.

Bhí an tAontas chun tosaigh maidir le saorshreabhadh caipitil a chur chun cinn go hidirnáisiúnta, arae mhol sé bacainní trádála níos laige a thabhairt isteach mar aon le cothrom iomaíochta le haghaidh infheistíochtaí.

Cuireann an tAontas Eorpach na prionsabail sin chun tosaigh trí bhíthin

Documents

  • Ard-Stiúrthóireacht um Chobhsaíocht Airgeadais, Seirbhísí Airgeadais agus Aontas na Margaí Caipitil

Commission communication on the protection of investments

Commission published a communication in which it recalled the fundamental rules under EU law for the protection of investments within the Single Market.